“หอมแดง”GI ของดีศรีสะเกษ พลิกเกมตลาดดันแปรรูป เพิ่มมูลค่ายั่งยืน
ศรีสะเกษไม่ได้มีดีเพียง “ทุเรียนภูเขาไฟ” หรือ “ข้าวหอมมะลิ 105” เท่านั้น แต่ยังมีพืชหัวคุณภาพสูงที่ได้รับการรับรองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) และเป็นที่ยอมรับของผู้บริโภคมาอย่างยาวนาน นั่นคือ “หอมแดงศรีสะเกษ” ซึ่งมีแหล่งปลูกหลักๆ อยู่ใน 7 อำเภอ ได้แก่ ยางชุมน้อย ราษีไศล กันทรารมย์ วังหิน เมืองศรีสะเกษ พยุห์ และอำเภอเมืองจันทร์
.
จากการคาดการณ์ของสำนักงานเกษตรจังหวัดศรีสะเกษ (ข้อมูล ณ วันที่ 19 ธันวาคม 2568) ระบุว่า ฤดูการผลิตปี 2568/69 จังหวัดศรีสะเกษมีปริมาณผลผลิตหอมแดงรวมทั้งสิ้น 145424 ตัน จากพื้นที่ปลูก 34478 ไร่ โดยอำเภอยางชุมน้อยมีผลผลิตมากที่สุด จำนวน 99733 ตัน รองลงมา อำเภอราษีไศล 27815 ตัน และอำเภอกันทรารมย์ 16226 ตัน ตามลำดับ
.
อย่างไรก็ตาม ในฤดูการผลิตปีนี้ ปริมาณผลผลิตหอมแดงเพิ่มขึ้นจากฤดูการผลิตปีก่อนถึง ร้อยละ 42.86 ส่งผลให้ราคาจำหน่ายปรับตัวลดลงเหลือเพียง 7–8 บาทต่อกิโลกรัม ต่ำกว่าต้นทุนการผลิตเฉลี่ยซึ่งอยู่ที่ 10–11 บาทต่อกิโลกรัม ทำให้เกษตรกรส่วนใหญ่ประสบภาวะขาดทุน
.
ล่าสุด นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ พร้อมคณะ ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์การผลิตและการตลาดหอมแดงของเกษตรกรในจังหวัดศรีสะเกษ โดยจุดแรกได้เดินทางไปยังสหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส.ศรีสะเกษ จำกัด ซึ่งเป็นจุดรวบรวมผลผลิตหอมแดง พร้อมประชุมหารือร่วมกับผู้บริหารสหกรณ์ เพื่อหาแนวทางรองรับผลผลิตที่กำลังออกสู่ตลาด ใช้เวลาหารือประมาณ 1 ชั่วโมง
.
จากนั้นคณะได้เดินทางต่อไปยังพื้นที่ บ้านส้มป่อย ตำบลส้มป่อย อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นแหล่งผลิตหอมแดงที่สำคัญของประเทศ เพื่อรับฟังปัญหาและข้อเสนอแนะจากสมาชิกสหกรณ์และเกษตรกรผู้ปลูกหอมแดง นำไปประกอบการกำหนดแนวทางช่วยเหลือและแก้ไขปัญหาอย่างตรงจุดและยั่งยืน
.
คุณถาวร ดีรุณ ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส.ศรีสะเกษ จำกัด เปิดเผยภายหลังการประชุมว่า ปีนี้ผลผลิตหอมแดงออกสู่ตลาดในปริมาณมาก ขณะที่ราคาปรับตัวลดลงเหลือเพียง 7–8 บาทต่อกิโลกรัม ต่ำกว่าต้นทุนการผลิต ส่งผลให้เกษตรกรได้รับผลกระทบอย่างหนัก แต่โชคดีที่อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ได้อนุมัติเงินกองทุนพัฒนาสหกรณ์ จำนวน 8 ล้านบาท เพื่อรับซื้อหอมแดงในราคานำตลาด 13 บาทต่อกิโลกรัม พร้อมประสานเครือข่ายสหกรณ์ใน 19 จังหวัด ช่วยกระจายผลผลิตออกนอกพื้นที่อย่างเร่งด่วน
.
“ขอบคุณท่านอธิบดีและคณะที่ลงมาได้ทันเวลา ปีนี้ผลผลิตหอมแดงเยอะมาก ขณะที่ราคาหอมแดงตกต่ำมาก ราคาต้นทุนเฉลี่ยอยู่ที่ 10-11 บาทต่อกิโลกรัม ยังไงก็ขาดทุน แต่โชคดีที่ท่านอนุมัติเงินกองทุนพัฒนาสหกรณ์มาช่วย รับซื้อหอมแดงในราคานำตลาดในราคา13 บาทต่อกิโลกรัม และยังได้ประสานเครือข่ายสหกรณ์ 19 จังหวัด มาช่วยกระจายผลผลิตออกจากพื้นที่โดยเร็วที่สุด”
.
ผู้จัดการสหกรณ์ฯ ระบุว่า ที่ประชุมได้เน้นย้ำ 2 แนวทางสำคัญ ได้แก่ การเร่งกระจายผลผลิตหอมแดงออกจากพื้นที่ ผ่านเครือข่ายสหกรณ์ทั่วประเทศและผู้ประกอบการในพื้นที่ เนื่องจากช่วงเดือนมกราคมถึงต้นกุมภาพันธ์เป็นช่วงที่ผลผลิตออกสู่ตลาดมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 70 ของพื้นที่ปลูกทั้งหมด
.
ขณะเดียวกันสหกรณ์ยังส่งเสริมการแปรรูปผลผลิต โดยเฉพาะการทำหอมมัดจุก และหอมปึ๋ง ซึ่งเป็นหอมแดงที่ยังไม่ตัดแต่งรากและใบ มัดรวมเป็นพวง แขวนตากแห้ง สามารถเก็บรักษาได้นานกว่าหอมสด ช่วยชะลอการขายและเพิ่มโอกาสด้านราคาในระยะยาว
.
สำหรับสหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส.ศรีสะเกษ จำกัด ก่อตั้งเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2534 ปัจจุบันมีสมาชิก 138403 ราย ดำเนินธุรกิจหลัก 3 ด้าน ได้แก่ การรวบรวมผลผลิตทางการเกษตร การจัดหาสินค้ามาจำหน่าย และการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร มีคลังสินค้า 8 แห่ง ให้บริการครอบคลุมทั้ง 22 อำเภอของจังหวัดศรีสะเกษ โดยผลการดำเนินธุรกิจ ณ วันที่ 31 มีนาคม 2568 มีมูลค่ารวม 110686980.78 บาท